Twierdza Srebrna Góra

W rok po zakończeniu krwawej trzeciej wolny śląskiej, w 1764 r. zlecono realizację projektu pruskiemu podpułkownikowi Ludwigowi Wilhelmowi Regelerowi. Opracowany przez niego plan wraz z kosztorysem zaakceptował Fryderyk Wielki 29 IV 1765 r., który miał ostateczny wpływ na kształt twierdzy. Budowa trwała od 1765-1777 roku i prowadzona była w trzech etapach:


1765-68 r. - wzniesiono centralne elementy forteczne: Donjon, kazamaty galerii przeciwstokowej i bastiony pomocnicze - Kleszczowy, Nowomiejski, Gwiaździsty, Górny, Dolny i Kawalierę.

1768-71 r. - zbudowano wspomagające Donżon forty: Rogowy, Wysoka Skała, Ostróg oraz ich esplanady.

1770-77 r. - wykonano umocnienia Chochołów: Bateria Kazamatowa, Bateria Tarasowa, Reduta Skrzydłowa, Fort Chochoł Mały, Schron Mostu Lisiego, Flesz a w latach 1772-76 - koszary.

Do budowy twierdzy zbudowano tartak, cegielnię, wapienniki, wodociąg i liczne drogi transportowe. Mury forteczne zostały wykonane z wydobytego na miejscu kamienia. Cegłę wykorzystano jedynie do wykończenia wnętrz kazamat, wewnętrznego muru dziedzińca Donżonu i obu jego bram wjazdowych. Wszelkie narożniki, krawędzie i rynny wykonano z białego lub czerwonego piaskowca. Przy budowie twierdzy zatrudniano średnio 4 000 robotników z zachodnich Niemiec i Czech. Okoliczna ludność była zmuszana do pracy przy transporcie i budowie twierdzy. Łączny koszt budowy został oszacowany w XVIII w. na 4.145.000 talarów. Źródła XX wieczne podają niższą kwotę 1.573.000 talarów. W całej twierdzy znajdowało się łącznie 299 kazamat i 54 izby strzeleckie. Na wypadek wojny jej załogę miało stanowić 3 756 żołnierzy, a w razie potrzeby nawet 5 000. Artyleria forteczna składała się z 264 dział, haubic i moździerzy. Każdy Fort posiadał swoją studnię, istniała również piekarnia, browar, hodowano również zwierzęta, a w magazynach można było przechować żywność i opał na co najmniej trzymiesięczne oblężenie.

Do budowy i wyposażenia twierdzy pozyskano znajdujące się na miejscu olbrzymie bloki skalne.Twierdza otoczona była niegdyś fosami o głębokości do 22 m i murami które w najszerszym miejscu miały 12 m. Studnie forteczne były głębokie na 50-60 m. Prawdziwy chrzest bojowy to obrona oddziałów bawarskich i wittemberskich przed Francuzami w 1805 roku.

Fort Wysoka Skała


Celem istnienia Fortu Wysoka Skała była obrona podejścia do Donżonu oraz kontrola miasteczka i okolicznych wzgórz. Z trzonem fortecy - Bastionem Dolnym i Donżonem - łączyła go płaszczyzna esplanady, na której stało kilka szop magazynowych. Składowano w nich narzędzia, sprzęt artyleryjski (lawety działowe, wozy itd.), żywność dla ludzi i zwierząt. Najważniejsze były cztery magazyny, w których trzymano niemal całe zapasy zboża i mąki dla twierdzy. Fort Wysoka Skała dysponował 10 kazamatami i 14 pomieszczeniami strzeleckimi z obsadą 6 oficerów i 115 żołnierzy. Fort posiadał studnię głębokości 69 m. Zbudowany w latach 1768-1771. Przeszedł remont w latach 1926-1928

Bastion Kawalier

 

Widoczki  z  twierdzy  

Ten żeliwny krzyż znajdujący sie  na  dziedzińcu   donżona    Srebnogórskiej  twierdzy  upamiętnia historię która wydarzyła się jesienią 1869 roku. Twierdza ze względu na przestarzałą budowę i małe znaczenie strategiczne została zamknięta. Władze pruskie postanowiły wykorzystać ten olbrzymi kompleks forteczny jako poligon artyleryjski. Zgodnie z tą decyzją w 1869 roku miały się odbyć próby ogniowe z najcięższym ówczesnym moździerzem pruskim, którego kaliber wynosił 210 mm. Na stanowisko ogniowe przewidziano wzniesienie Kortunal. Szczególnie dobrym celem z tego miejsca był oddalony o około 3 km Fort Rogowy. Próby artyleryjskie z moździerzem przebiegały bez żadnych zakłóceń przez kilka tygodni aż do feralnego dnia. Tragedia wydarzyła się 26 listopada 1869 roku. Podczas ładowania ostatniego granatu do moździerza, wykonujący tą czynność kanonier Hubner uczynił to ze zbytnią rutyną i przez przypadek uderzył w zapalnik granatu. Granat eksplodował przed zatrzaśnięciem zamka, a jego odłamki śmiertelnie raniły stojące w pobliżu osoby. Pogrzeb kanonierów odbył się w poniedziałek 29 listopada 1869 roku. Kanonierzy: August Gotthelf, Herman Hubner i August Rochau spoczęli pod jednym krzyżem na cmentarzu ewangelickim, eksponowanym obecnie na terenie Fortu Donjon. Kanonier Johann Jacob Groth został pochowany na miejscowym cmentarzu katolickim.


Fort Ostróg Srebrna Góra